Roedd Doreen, a ddaeth i Gymru o Ogledd Iwerddon ychydig dros 40 mlynedd yn ôl, wedi hyfforddi fel nyrs ac yn ddiweddarach cymerodd seibiant gyrfa i gael ei theulu. Yna cafodd ei chyflogi gan Gyngor Sir Penfro fel dirprwy reolwr mewn cartref gofal lleol a chafodd yrfa hir gan gynnwys rhai dyrchafiadau ar hyd y ffordd nes iddi ymddeol 8 mlynedd yn ôl. Yma mae’n sôn am pam y daeth yn ddarparwr llety â chymorth.
pam y deuthum yn ddarparwr llety â chymorth
Rwyf wedi bod yn ddarparwr llety â chymorth ers dros 34 o flynyddoedd a dechreuais yn y rôl fel rhiant sengl pan oedd fy mhlant yn dal yn eithaf ifanc. Rydym yn dal mewn cysylltiad â nifer o’r bobl ifanc hyn heddiw ac rydym yn eu hystyried yn rhan o’n teulu estynedig.
Clywais am y cynllun gyntaf pan ddes i ar draws hysbyseb yn fy siop Quick Save leol. Rwy’n cofio meddwl “Beth sy’n digwydd i’r bobl ifanc hyn pan nad ydynt bellach yn gallu byw gyda’u teuluoedd eu hunain.” Cafodd yr hysbyseb effaith arnaf a dechreuais ofyn i mi fy hun “Beth fyddai’n digwydd i fy mhlant i pe bai unrhyw beth yn digwydd i mi.”
Felly es i i mewn i’r rôl gyda’r farn “Fe wnaf i bobl ifanc yr hyn y byddwn wedi dymuno i eraill ei wneud i fy mhlant pe na bawn i o gwmpas.
Trafodais y cynllun gyda fy mhlant cyn dechrau a chytunodd pawb y byddem yn rhoi cynnig arno. Pan gefais alwad ffôn yn gofyn i mi gael unigolyn ifanc i aros, siaradais â’m bechgyn, gan rannu’r holl wybodaeth a roddwyd i mi, a gwnaethom i gyd benderfynu. Rwy’n falch o ddweud na ddywedon nhw ‘na’ erioed
trin pobl eraill fel y byddech yn dymuno cael eich trin
Rwy’n glir iawn gyda’r bobl ifanc hyn o’r cychwyn ac nid yw fy agwedd wedi newid dros y blynyddoedd – “Triniwch fy nghartref a’r bobl ynddo fel y byddech yn dymuno cael eich trin eich hun.” Rwy’n seilio fy mherthynas â nhw ar ymddiriedaeth oni bai fy mod yn canfod na allaf wneud hynny.
Os nad yw rhywbeth yn hollol iawn gyda mi, rwy’n onest iawn ac yn agored gyda nhw. Rwy’n rhannu fy mhryder mewn ffordd gadarn ond teg ac yn cael trafodaeth gyda nhw, gan nodi nad yw rhywbeth yn gweithio, mae angen iddo newid. Unwaith y byddwn wedi rhoi sylw iddo, gallwn symud ymlaen. Nid wyf byth yn dal dig.
pam ei fod yn addas i mi
Mae’r rôl yn addas i mi achos fy mod i’n mwynhau cwmni pobl ifanc. Eu gweld yn datblygu ac yn llwyddo mewn rhywbeth, waeth pa mor fach, sy’n werthfawr i mi. Roeddwn bob amser eisiau teulu mawr, mae’n rhoi boddhad i mi – mae gen i bedwar o blant fy hun.
Mae fy mhlant wedi elwa ar ddysgu sut y gall bywyd fod i’r rhai sydd â sefyllfaoedd cartref llai na delfrydol. Rwy’n meddwl eu bod wedi dysgu gwrando a chyfathrebu’n well oherwydd weithiau y byddai pobl ifanc yn siarad am eu problemau. Treuliais amser gyda fy meibion i wneud yn siŵr nad oeddent yn anghyfforddus nac wedi eu llethu gyda’r sgyrsiau hyn. Mae llawer o bobl ifanc yn aros gyda ni am fisoedd lawer neu rai blynyddoedd felly roedd ganddynt ddigon o amser i ddod i’w hadnabod. I rai, dyma’r tro cyntaf iddyn nhw fyw mewn cartref lle gallech chi gael ffrae heb gael eich curo, heb fynd i’r gwely eisiau bwyd, lle gallech chi fod yn chi’ch hun heb feirniadaeth a gyda phobl a oedd yn eich gwerthfawrogi. Cawsom lawer o hwyl.
Rwy’n ei hoffi pan allwch chi helpu trwy ddysgu sgiliau newydd, cael hwyl gyda nhw, gwneud y tasgau symlaf gyda’ch gilydd. Roedd cymryd amser i siarad â nhw, weithiau tan oriau mân y bore pan oedd fy mhlant yn cysgu, wedi fy helpu i ddatblygu perthynas â nhw.
Rwyf wedi dysgu gwrando ar bobl ifanc ac aralleirio pethau ac ar yr un pryd yn eu hannog i feddwl am bethau’n wahanol.
Mae llawer o bobl ifanc rwy’n gweithio gyda nhw yn dioddef gorbryderon, anhwylderau bwyta ac mae rhai yn hunan-niweidio. Mae llawer wedi methu mynd i’r afael â’u problemau tra’n byw gyda’u teuluoedd eu hunain ac mae angen yr amser hwnnw ar wahân arnynt. Yn aml, nid ydynt yn dychwelyd adref gan eu bod yn teimlo eu bod yn barod i symud ymlaen i fyw’n annibynnol pan fyddant yn fy ngadael. Ond y gobaith yw bod eu perthnasoedd wedi gwella ac mae cysylltiad wedi’i wneud.
peidiwch byth â barnu na beirniadu
Nid wyf yn cymryd siomedigaethau yn bersonol ac nid wyf yn barnu’r bobl ifanc hyn. Yn hytrach, rwy’n parchu’r hyn y maent wedi mynd drwyddo ac yn ymdrin â nhw yn garedig ac yn ofalus hyd yn oed pan, ar adegau, y gallai eu harferion neu eu hiaith neu efallai eu hylendid eich herio. Mae’n bwysig eu derbyn a pheidio byth â’u barnu na’u beirniadu.
Dywedodd un unigolyn ifanc wrtha i “Rwyt ti wastad wedi bod yno i mi, hyd yn oed pan wnaeth pawb arall droi eu cefnau arnaf a fyddi di byth yn deall pa mor ddiolchgar ydw i am hynny, fydda i byth yn anghofio.”
yr hyn yr wyf yn ei hoffi amdano
Rwy’n mwynhau bod yn brysur. Mae’r rôl yn cynnwys gweithio gyda nifer o weithwyr proffesiynol sy’n cefnogi’r bobl ifanc hyn, ac mae’r hyfforddiant a’r ymweliadau cymorth yn fy helpu i adeiladu ar y sgiliau rwyf wedi’u hennill dros y blynyddoedd. Rwy’n teimlo na fyddaf byth yn ymddeol yn y rôl hon ac, am flynyddoedd, bûm yn gweithio ochr yn ochr ag ef.
Mae’r gefnogaeth yno. Mae Mandy, y Cydgysylltydd Llety â Chymorth yn wych, mae hi bob amser yn rhoi cymaint o wybodaeth i mi ag sydd ganddi am yr unigolyn ifanc ac rwy’n ymddiried yn ein perthynas yn helaeth.
Felly os ydych yn ystyried dangos diddordeb i ddarganfod mwy am lety â chymorth, ewch amdani. Byddwch yn gwneud llawer o ddaioni trwy helpu’r bobl ifanc hyn i symud ymlaen a chyflawni rhywbeth gyda’u bywydau. Dim ond daioni ddaw o’u helpu i ddatblygu eu hyder a chymryd y cam hwnnw tuag at ddyfodol gwell.
cyngor Doreen
Gallwch chi wneud gwahaniaeth i fywydau pobl ifanc, hyd yn oed os mai dim ond gwely cynnes am y noson ydyw. Ni ddylid rhoi pabell a sach gysgu i unrhyw unigolyn ifanc na’i gadw mewn cell heddlu.
Meddai Mandy Thomas, Cydgysylltydd Llety â Chymorth
“Dwi bob amser yn cofio Doreen yn dweud wrtha i, “does neb sy’n dod yma’n mynd i’r gwely’n llwglyd, does dim angen i unrhyw unigolyn ifanc fynd i’r gwely eisiau bwyd”. Mae Doreen wedi gwneud cymaint dros gynifer o bobl ifanc agored i niwed ac nid yw erioed wedi colli golwg ar y gofal sylfaenol: lle diogel, gwely cynnes a bwyd yn eich bol. Dyna pam mae cymaint o bobl ifanc yn canmol cymaint arni. Mae hi’n seren!
